วิชาภาษาไทย ม.3 ภาคเรียนที่ 1

ภาพรวมหลักสูตรภาษาไทย ม.3

โดยจะแบ่งออกเป็น 5 สาระหลัก ดังนี้ครับ

สาระที่ 1: การอ่าน

เน้นการอ่านเพื่อวิเคราะห์ ตีความ และประเมินค่าจากสื่อสิ่งพิมพ์และสื่ออิเล็กทรอนิกส์ที่ซับซ้อนขึ้น

• หน่วยที่ 1.1: การอ่านจับใจความและวิเคราะห์บทความ

  • เนื้อหา: การอ่านบทความ, ข่าว, สารคดี จากหนังสือพิมพ์หรือเว็บไซต์ การแยกแยะข้อเท็จจริงและข้อคิดเห็น การหาใจความสำคัญและส่วนขยาย
  • ตัวอย่างแบบฝึกหัด: ให้นักเรียนอ่านข่าว 1 ชิ้น แล้วสรุปใจความสำคัญ พร้อมทั้งระบุว่าส่วนใดเป็นข้อเท็จจริง และส่วนใดเป็นข้อคิดเห็นของผู้เขียน

• หน่วยที่ 1.2: การอ่านตีความและประเมินค่า

  • เนื้อหา: การอ่านเพื่อตีความน้ำเสียง, เจตนาของผู้เขียน, การประเมินความน่าเชื่อถือของข้อมูล, การวิเคราะห์มุมมองที่แตกต่างจากสื่อต่างๆ ในเรื่องเดียวกัน
  • ตัวอย่างแบบฝึกหัด: ให้นักเรียนอ่านบทบรรณาธิการ (Editorial) แล้ววิเคราะห์ว่าผู้เขียนมีเจตนาอย่างไร (โน้มน้าว, ตำหนิ, ชื่นชม) และเห็นด้วยหรือไม่ เพราะเหตุใด

• หน่วยที่ 1.3: การอ่านร้อยกรองประเภทต่างๆ

  • เนื้อหา: ศึกษาฉันทลักษณ์และถอดความ “โคลงสี่สุภาพ” และ “ฉันท์” (เช่น อินทรวิเชียรฉันท์) การวิเคราะห์คุณค่าด้านวรรณศิลป์ (การใช้ภาพพจน์, การเล่นเสียง, การเล่นคำ)
  • ตัวอย่างแบบฝึกหัด: ให้นักเรียนถอดความโคลงสี่สุภาพที่กำหนดให้ และบอกว่าผู้แต่งใช้ภาพพจน์ประเภทใดในบทประพันธ์นั้น

สาระที่ 2: การเขียน

เน้นการเขียนที่เป็นทางการ การเขียนเชิงวิชาการ และการเขียนเพื่อแสดงทรรศนะ

• หน่วยที่ 2.1: การเขียนเรียงความและย่อความ

  • เนื้อหา: ทบทวนโครงสร้างการเขียนเรียงความ (คำนำ, เนื้อเรื่อง, สรุป) การเขียนเรียงความเชิงแสดงทรรศนะ การย่อความจากบทความหรือสารคดีที่มีความยาว
  • ตัวอย่างแบบฝึกหัด: กำหนดหัวข้อทางสังคมให้นักเรียนเขียนเรียงความแสดงทรรศนะ ความยาว 1 หน้ากระดาษ

• หน่วยที่ 2.2: การเขียนจดหมายกิจธุระ

  • เนื้อหา: รูปแบบและภาษาที่ใช้ในการเขียนจดหมายกิจธุระประเภทต่างๆ เช่น จดหมายขอความอนุเคราะห์, จดหมายเชิญวิทยากร, จดหมายแสดงความขอบคุณ
  • ตัวอย่างแบบฝึกหัด: ให้นักเรียนสมมติตัวเองเป็นประธานนักเรียน เขียนจดหมายเชิญวิทยากรมาบรรยายในหัวข้อที่น่าสนใจ

สาระที่ 3: การฟัง การดู และการพูด

เน้นการพูดในที่ประชุมชน การวิเคราะห์สื่อ และการโต้วาทีอย่างมีหลักการ

• หน่วยที่ 3.1: การพูดในโอกาสต่างๆ

  • เนื้อหา: การพูดรายงานหน้าชั้นเรียน, การกล่าวต้อนรับ, การกล่าวอวยพรในโอกาสต่างๆ, การอภิปรายกลุ่ม
  • ตัวอย่างแบบฝึกหัด: ให้นักเรียนจับกลุ่มอภิปรายในหัวข้อ “ข้อดี-ข้อเสีย ของการใช้สื่อสังคมออนไลน์”

• หน่วยที่ 3.2: การวิเคราะห์และประเมินค่าสารจากสื่อ

  • เนื้อหา: การวิเคราะห์ข่าว, รายการ, โฆษณา จากโทรทัศน์หรือสื่อออนไลน์ การจับประเด็น การรู้เท่าทันสื่อ และการประเมินความน่าเชื่อถือ
  • ตัวอย่างแบบฝึกหัด: ให้นักเรียนดูโฆษณาสินค้า 1 ชิ้น แล้ววิเคราะห์ว่าโฆษณานั้นใช้กลยุทธ์ใดในการโน้มน้าวใจผู้บริโภค

สาระที่ 4: หลักการใช้ภาษาไทย

เน้นไวยากรณ์และโครงสร้างภาษาที่ซับซ้อนยิ่งขึ้น

• หน่วยที่ 4.1: ระดับของภาษา

  • เนื้อหา: การจำแนกและเลือกใช้ระดับของภาษาให้ถูกต้องตามกาลเทศะและบุคคล (ภาษาระดับพิธีการ, ทางการ, กึ่งทางการ, ไม่เป็นทางการ, กันเอง)
  • ตัวอย่างแบบฝึกหัด: ให้สถานการณ์จำลองมา แล้วให้นักเรียนเลือกว่าควรใช้ภาษาระดับใดในการสื่อสาร

• หน่วยที่ 4.2: ประโยคซับซ้อน (ประโยคความซ้อน)

  • เนื้อหา: ทบทวนประโยคความเดียว, ประโยคความรวม และเน้นโครงสร้างของประโยคความซ้อน (ประโยคหลัก + ประโยคย่อย) ชนิดต่างๆ
  • ตัวอย่างแบบฝึกหัด: ให้นักเรียนแต่งประโยคความซ้อนจากคำที่กำหนดให้ หรือวิเคราะห์ประโยคที่กำหนดให้ว่าเป็นประโยคชนิดใด

• หน่วยที่ 4.3: คำราชาศัพท์

  • เนื้อหา: เรียนรู้คำราชาศัพท์หมวดต่างๆ ที่จำเป็น เช่น หมวดร่างกาย, หมวดเครือญาติ, หมวดกริยา สำหรับใช้กับพระมหากษัตริย์และพระบรมวงศานุวงศ์
  • ตัวอย่างแบบฝึกหัด: แบบทดสอบจับคู่คำสามัญกับคำราชาศัพท์

สาระที่ 5: วรรณคดีและวรรณกรรม

เน้นการวิเคราะห์วรรณคดีที่กำหนดตามหลักสูตรอย่างลึกซึ้ง

• หน่วยที่ 5.1: บทละครพูดเรื่องเห็นแก่ลูก

  • เนื้อหา: การอ่านและสรุปเนื้อเรื่อง, วิเคราะห์ลักษณะนิสัยของตัวละคร (นายล้ำ, พระยาภักดีนฤนาถ, อ้ายคำ), ข้อคิดเรื่องความรักของพ่อที่มีต่อลูก
  • ตัวอย่างแบบฝึกหัด: “การตัดสินใจของนายล้ำที่ไม่เปิดเผยตัวตนว่าเป็นพ่อของแม่ลออ เป็นการกระทำที่เหมาะสมหรือไม่ เพราะเหตุใด”

• หน่วยที่ 5.2: พระอภัยมณี ตอน หนีนางผีเสื้อสมุทร

  • เนื้อหา: การถอดความ, วิเคราะห์ลักษณะนิสัยตัวละคร (พระอภัยมณี, สินสมุทร, นางเงือก, นางผีเสื้อสมุทร), คุณค่าด้านสังคมและวรรณศิลป์ที่ปรากฏในเรื่อง
  • ตัวอย่างแบบฝึกหัด: “เหตุใดสินสมุทรจึงตัดสินใจช่วยเหลือพระอภัยมณีให้หนีนางผีเสื้อสมุทรซึ่งเป็นแม่ของตนเอง”

• หน่วยที่ 5.3: อิศรญาณภาษิต และ บทพากย์เอราวัณ

  • เนื้อหา: การถอดความและตีความสุภาษิตจากอิศรญาณภาษิต, การศึกษาความงามของภาษาและจินตภาพในการพรรณนาช้างเอราวัณ
  • ตัวอย่างแบบฝึกหัด: ให้นักเรียนเลือกสุภาษิตที่ชอบจากอิศรญาณภาษิตมา 1 บท พร้อมอธิบายความหมายและยกตัวอย่างสถานการณ์ที่นำไปใช้ได้